جامعه رنگی:
در این نوع جامعه تمام رنگها فرصت بروز و ظهور دارند و بسته به انتخاب و علاقه افراد می توان رنگهای متنوعی را در فضاهای مختلف جامعه (بالاخص در فضاهای عمومی) مشاهده کرد.
در این نوع جامعه افراد به صرف انسان بودن شان دارای حق انتخاب هستند و عموماً مبنای انتخاب شان نیز علاقه شخصی است و نه فشار جمع، بنابراین افراد برای دیگران نیز حق انتخاب قائل هستند و انتخاب دیگران را محترم می شمارند. افراد در برابر انتخابهای متفاوت و ناهمجنس با انتخاب خودشان تساهل و مدارای بیشتری از خود نشان می دهند.
اصولاً در چنین جامعه ای افراد آزادند و حد و مرز آزادی افراد آزادی دیگران است. هر کسی تا جایی آزاد است که به آزادی دیگران تعدی نماید، معنا و حدود تعدی نیز قراردادی است و اعتبار خود را از عرف جامعه اقتباس می نماید.
در جامعه رنگی چون دیگران محترم هستند و صاحب حق پس می توان به آنها اعتماد کرد مگر آنکه خلاف آن ثابت شود، به عبارت بهتر، دیگران تا زمانی که خود سلب اعتماد نکرده باشند قابل اعتماد هستند و این یک قاعده مقبول و نهادینه شده است.
در چنین فضای اجتماعی افراد عام گرا به بار می آیند و مردم (اعم از خودی و دیگری) با مقیاس یکسان مورد ارزیابی واقع می شوند. ارزشهای اخلاقی و قواعد عرفی و قانونی نه تنها شامل افراد هم نوع و خودی می شود بلکه دیگران نیز در مقابل این ارزشها و قواعد با خودیها برابرند.
احساس امنیت در چنین جامعه ای بیشتر است چرا که دیگران بیگانه و دشمن فرض نمی شوند، بلکه دیگری هم مثل خودی محترم است و قابل اعتماد و امین.
امکان بروز و شکل گیری افکار و ایده های جدید در این جامعه بیشتر است، چرا که خلاقیت و ابداع ایده های نو در شرایطی به وجود می آیند که افراد از فکر کردن نهراسند و عمل دیگرگونه مجازاتی در پی نداشته باشد.

جامعه سیاه و سفید:
دو رنگ سیاه (تیره) و سفید (روشن) مهمترین رنگهای مورد استفاده در جامعه هستند. این دو نوع رنگ دو قطب مخالف یک طیف را تشکیل می دهند و دیگر رنگهای مرسوم در جامعه در بین این دو قطب (و یا نزدیک به آنها) قرار دارند. رنگ مشکی و رنگهای تیره به همراه رنگ سفید و رنگهای نیمه روشن از اصلی ترین رنگها محسوب می شوند. افراد جامعه به صورت ناآگاهانه و تقلیدی به استفاده از این دو نوع رنگ عادت کرده اند و در استفاده از دیگر رنگها احساس ناخوشایندی دارند (راحت نیستند).
استفاده از رنگهای متنوع در فضاهای عمومی نوعی تعدی از آداب و رسوم عرفی محسوب شده و به نام ?جلف? کنار گذاشته می شوند اما در فضاهای خصوصی و محافل خودمانی همین رنگهای جلف و زننده به شدت کاربرد دارند و افراد تمایل شدیدی به استفاده از این نوع رنگها از خود نشان می دهند.
جامعه سیاه و سفید یک جامعه دو قطبی است. افراد یا سیاه اند و یا سفید. کنش افراد، ارزشها و گرایشهای آنان، ساختارهای اجتماعی و کلاً هر آنچه وجود عینی و ذهنی دارد متعلق به یکی از قطبهای متضاد است. فرد یا پدیده ای که عضو یکی از این دو قطب باشد نمی تواند همزمان عضو قطب مقابل نیز به حساب آید. اگر فردی عضو گروهی نباشد از نظر اعضای آن گروه ?بیگانه? تلقی می شود. ?بیگانه? نه قابل احترام است و نه مورد اعتماد. چرا که دایره اعتماد بسیار تنگ است و منحصر به اعضای گروه خودی.
در چنین جوی افراد به شدت احساس ناامنی می کنند. بیگانه هراسی و ترس از غیرهمنوع باعث می شود افراد دچار عدم اطمینان دائمی شوند. با گذشت زمان این حس در افراد درونی شده و به مثابه ژنهای فرهنگی به نسلهای بعدی نیز منتقل می گردد.
در یک جامعه سیاه و سفید افراد خاص گرا هستند، سفید تحت هر شرایطی طرفدار سفید است و از سیاه منزجر (و در بهترین حالت نسبت به سیاه خنثی). افراد فقط به خودی ها اهمیت می دهند، به همین دلیل در مقابل دیگران کمترین تساهل و گذشت را روا می دارند. آستانه تحمل دیگران (اعم از افراد و عقاید و ایده ها) بسیار پایین است و نزاعها و کشمکشها بیشتر ریشه در همین خصلت دارند. تبارگرایی، فساد، پارتی بازی، رشوه، و ... از تبعات چنین خصلتی است.
امکان تغییر، ابداع و خلاقیت در چنین جامعه ای به شدت پایین است، زیرا اولاً دامنه تغییر اندک است (بین سیاه و سفید)، و ثانیاً هر تغییری به منزله تغییر موضع تلقی می شود و افراد در مقابل آن موضع گیری می کنند.

در خاتمه، با استفاده از تیپولوژی مطرح شده می توان چنین نتیجه گرفت که رنگهای طبیعی مورد استفاده در یک جامعه نشان دهنده خصلتهای اجتماعی افراد و جامعه است. جامعه سیاه و سفید دارای خصلتهایی است (خاص گرایی، عدم تساهل، بی اعتمادی، بیگانه هراسی، ناامنی، سکون و ...) متفاوت با ویژگیهای جامعه رنگی (عام گرایی، مدارا، اعتماد، امنیت، خلاقیت، و ...). این رابطه یک رابطه علّی است نه همبستگی صرف. نوع و فراوانی رنگهای مرسوم در جامعه تابع خصلتهای اجتماعی و ساختاری آن جامعه هستند.
http://sociran.comمنبع